De schade die ganzen veroorzaken in de landbouw groeit al jaren, en inmiddels rijzen de kosten letterlijk de pan uit. In 2024 werd er door de Nederlandse provincies ruim €74,5 miljoen uitgekeerd aan faunaschade. Daarmee is het budget met miljoenen overschreden en lijkt een beleidsverandering onvermijdelijk.

Miljoenen aan schadevergoeding

Volgens een recent bericht van BIJ12 , het orgaan dat namens provincies verantwoordelijk is voor faunazaken, was de grauwe gans opnieuw de grootste schadeveroorzaker. En het einde lijkt nog niet in zicht. De stijging van het aantal aanvragen voor schadevergoeding, van 8.448 in 2023 naar 10.484 in 2024, laat zien dat het probleem alleen maar groter wordt.

We staan op een kruispunt: blijven we miljoenen steken in symptoombestrijding? Of investeren we in slimme, schaalbare systemen die niet alleen de schade terugdringen, maar ook gericht zijn op structureel populatiebeheer en het voorkomen van overlast?

Drones als diervriendelijk alternatief

Bij Drowgoo geloven we in technologie als deel van de oplossing. In 2023 werkten we mee aan een droneproef in de Starnmeerpolder. Samen met R. Gommer en D. Keuper van CLM Onderzoek en Advies BV voerden we een praktijkpilot uit waarin ganzen via drones verjaagd werden richting vooraf aangewezen rust- en foerageergebieden. Het resultaat? Een schadevermindering van 48%.

De proef werd positief ontvangen door zowel agrariërs als natuurorganisaties. Ook de Dierenbescherming benoemde in hun factsheet (2024) het gebruik van drones als een effectieve en diervriendelijke oplossing, mits er goed wordt gewerkt met vaste rust- en foerageerplekken.

Pingpongen voorkomen

Wat in de praktijk vaak misgaat, is dat ganzen van het ene perceel naar het andere worden verjaagd. Dat zogenaamde “pingpongen” zorgt ervoor dat ganzen juist meer energie verbranden, meer eten, en dus meer schade veroorzaken. Het werkt averechts.

Met drones kun je dat voorkomen. Dankzij hun bereik van duizenden hectares kunnen ganzen gericht worden gestuurd naar veilige rustgebieden. Door gecoördineerde inzet kunnen we verjaging op landschapsschaal organiseren in plaats van per boer of perceel.

Als dit op voldoende grote schaal gebeurt, stuur je de ganzen naar plekken waar ze niet snel opnieuw verjaagd worden en die specifiek zijn aangewezen als rustgebied. Hierdoor keren ze minder snel terug. Dit wordt bevestigd door meerdere onderzoeken: er treedt weinig gewenning op, en na verloop van tijd is minder verjaging nodig om hetzelfde resultaat te behalen.

De toekomst van geautomatiseerd vliegen

Ganzen reageren sterk op vliegende objecten, vaak nog sterker dan op landroofdieren. Drones blijken daardoor effectief in het verstoren van ganzen, zeker als ze lijken op roofvogels. Daarom maakt dit ze ideaal als verjagingsmiddel. Maar momenteel zijn we nog afhankelijk van handmatige inzet: een dronepiloot moet de drone binnen zicht (VLOS) besturen. Volledig automatische inzet, zonder dat de piloot fysiek aanwezig is, is onder de huidige wetgeving nog niet toegestaan.

Toch liggen hier grote kansen. Onder de zogeheten BVLOS-regelgeving (Beyond Visual Line of Sight) wordt onderzocht hoe piloten drones op afstand veilig kunnen aansturen. Dit zou het mogelijk maken om meerdere drones tegelijk te bedienen en snel te reageren op signalen van sensoren die ganzen detecteren. Een toekomst waarin drones automatisch uitvliegen bij activiteit in het veld is technisch haalbaar, mits regelgeving meebeweegt.

Door schaalbare inzet én koppeling met slimme detectie kunnen we verjaging effectiever, diervriendelijker én goedkoper maken. En daarmee voorkomen dat ganzen alleen maar van perceel naar perceel verhuizen.

Geautomatiseerde detectie met Drowsense

Naast drones zetten we ook ons Drowsense-systeem in. Drowsense is een slim detectiesysteem dat via microfoons de aanwezigheid van doelsoorten (zoals ganzen of duiven) herkent. Pas bij herkenning worden afschrikmiddelen geactiveerd, zoals knipperlichten, gaskanonnen of speakers met het geluid van roofdieren. Het systeem is ontworpen om 24/7 actief te zijn zonder menselijke aanwezigheid. Door meerdere sensoren in een netwerk aan te sluiten, ontstaat een gebiedsbrede oplossing die realtime inzicht geeft in de aanwezigheid van dieren. Op basis van deze detecties kunnen verjagingsacties veel gerichter plaatsvinden zowel handmatig als automatisch.

In tegenstelling tot traditionele methoden (zoals afschrikpoppen of handmatige knallen), zorgt Drowsense voor maatwerk per locatie én per situatie. Omdat het systeem alleen in actie komt bij daadwerkelijke aanwezigheid van dieren, ontstaat er minder verstoring in het landschap en blijft de effectiviteit van het verjagen langer behouden.

De grootste voordelen van Drowsense op een rij:

• Continuïteit: 24/7 monitoring zonder menselijke inzet
• Efficiëntie: Alleen actief bij daadwerkelijke aanwezigheid
• Diervriendelijkheid: Minder verstoring, minder gewenning
• Schaalbaarheid: Flexibel op te schalen naar landschapsniveau
• Gebiedsgericht: Werkt goed samen met rust- en foerageerbeleid

Van pilot naar beleid

De cijfers zijn duidelijk. De technologie is beschikbaar. Wat nog nodig is, is het lef om op te schalen.

Zolang we verjagen zonder visie op het landschap als geheel, blijven ganzen zich verplaatsen van perceel naar perceel met blijvende schade en stijgende kosten tot gevolg. Een gebiedsbrede, effectieve aanpak is cruciaal. Door technologie als drones en Drowsense slim in te zetten, kunnen we ganzen gericht sturen naar vooraf gekozen rust- en foerageerplekken. Zo verlagen we niet alleen de druk op landbouwgronden, maar dragen we ook bij aan een meer gebalanceerd en toekomstbestendig faunabeheer.

Wil je meer weten over onze projecten of verkennen wat er mogelijk is in jouw regio? Neem contact met ons op, we denken graag mee.

*